کلیپ های سیاسی و مذهبی

تلویزیون در رمضان امسال برای روزه دارانی که بعد از 17ساعت روزه داری در روزهای گرم و طولانی تابستان، حرفی برای گفتن نداشت.

در چنین شرایطی به احتمال زیاد این سوال در ذهن بسیاری از مخاطبان رسانه ملی ایجاد می شود که چرا هر سال نسبت به سال گذشته افت می کنیم؟

نکته قابل توجه اینجاست که این افت، در شرایطی رخ می دهد که دائما سخن از رقابت با رسانه های خارجی و شبکه های ماهواره ای در میان است. آیا با این عملکرد ضعیف می توان تصور کرد که حتی در میدان رقابت وارد شد؟

مسلما رسانه ملی با چنین نمایش ضعیف و تکراری که در رمضان امسال داشته است، نمی تواند به جذب مخاطبان حداکثری بیندیشد. وقتی با رسانه ای روبرو هستیم که نمی تواند با مدیریت و برنامه ریزی مشخصی به نحوه تولیدات خود نظارت داشته باشد و دائما دچار افراط و تفریط است، نمی توان انتظار داشت که مردم ماهواره نبینند. حتی اگر ده مرتبه هم بشقابک های آنها جمع آوری شود باز هم ترجیح می دهند، بشقابک تازه ای بخرند و پای ماهواره بنشینند.

درواقع می توان عملکرد صدا و سیما را در رمضان امسال، به از آن سوی پشت بام افتادن، تعبیر کرد. نه به اینکه رمضان گذشته در دو یا سه سریال شاهد مضامین مرتبط با روح و مرگ و ...بودیم و نه اینکه امسال در سریالها هیچ خبری از مضامین معنوی و لااقل مرتبط با ماه مبارک رمضان نیست.

یاد آن سالها به خیر که فضای معنوی پررنگ و تاثیرگذاری از طریق تلویزیون به مردم منتقل می شد. سالهایی که صاحبدلان و میوه ممنوعه پخش می شد. سریالهای اثرگذاری که وقتی پخش می شدند، در طول ماه مبارک رمضان در همه جا صحبت از آن سریالها بود.

جای تاسف است که وقتی همه ابزارهای ارتباطی پیشرفت کرده و تمامی رسانه ها به دنبال افزایش اثرگذاری خود هستند، با چنین ضعفی در رسانه ملی و در عرصه سریال سازی مواجه باشیم.

جای تعجب است که رسانه ما می خواهد با پخش سریالی همچون خداحافظ بچه، به تاثیرگذاری و جذب مخاطب فکر کند. اگر از این سریال نام برده شد به این خاطر است که طبق آمار، تاکنون این سریال بیش از سایر سریالها، مورد توجه مخاطبان واقع شده. این موضوع نمی تواند مهر تائیدی بر موفقیت این سریال باشد. بلکه نشان از خلاء بزرگی در تلویزیون دارد که همین امر موجب می شود تا مردم به تماشای مجموعه ای بنشینند که محتوایی ضعیف، فیلمنامه ای معمولی، و سوژه ای تکراری دارد که برای اغلب افراد، قابل درک و ارتباط برقرار کردن نیست. چون مشکل این زوج ممکن است مشکلی باشد که درصد پائینی از افراد جامعه با آن درگیر باشند و همین موضوع می تواند به عنوان نقطه ضعف بزرگی برای این مجموعه قلمداد شود. مجموعه ای که به گفته برخی از خبرگزاریها، نزدیک به دقیقه ای 2 میلیون تومان، هزینه برای ساخت داشته است.

این در حالی است که پخش این سریالها به نیمه رسیده و خبرنگار سرویس تلویزیون ایسنا به میان مخاطبان رفته تا نظرات آنان را درباره‌ی ساختار و موضوع این برنامه‌ها و سریال‌های جویا شود.

نتیجه این نظرخواهی به این صورت است که اغلب مخاطبان در این گفت‌وگوها، به رغم پخش بیش از نیمی از قسمت‌های سریال‌های «راز پنهان»، «خداحافظ بچه»، «چمدان» و «شاید برای شما اتفاق بیفتد»، معتقدند که هیچ یك از سریال‌های مناسبتی آن طور كه باید و شاید در جذب مخاطب موفق نبوده‌اند و در این میان بینندگان بیش از همه، سریال شبكه سه را می‌بینند؛ جالب اینجاست که مخاطبان این سریال به این نکته اشاره کردند که این مجموعه دارای مواردی است که بدآموزی برای مخاطب دارد.

در این میان برخی از مخاطبان به جایگاه سریالی طنز همچون "خانه به دوش"اعتقاد دارند و برخی دیگر به دور بودن از حال و هوای معنوی در سریالها، اشاره کردند. در رابطه با برنامه طنز، مخاطبان به مجموعه خنده بازار اشاره کرده و گفته اند که این برنامه بیشتر به لودگی شباهت دارد تا طنز و دائما به تمسخر می پردازد. این موضوعی است که در قالب مقاله ای به آن اشاره کردیم.

تنها برنامه ای که در رمضان امسال موفق شده تا حدودی نظر مخاطبان را جلب کند، برنامه ماه عسل است که این موضوع چندان عجیب به نظر نمی رسد، چرا که این برنامه چندین سال از تلویزیون پخش شده و در میان مخاطبان، برنامه ای شناخته شده است و تنها مسئله ای که این تصور را ایجاد می کرد که ماه عسل همچون سالهای گذشته، نتواند موفق عمل کند، غیبت احسان علیخانی بود که اکنون به نظر می رسد سید علی ضیاء توانسته است در این برنامه به موفقیت برسد. این موضوع از نحوه بیان مخاطبان نیز مشخص شده است. اما اغلب مخاطبان معتقدند که انتخاب میهمانان امسال ماه عسل، نسبت به سال گذشته ضعیف تر است.

در میان نظرات مردم، نسبت به برنامه "گفتگوی تنهایی" تعاریفی مشاهده شده است. در واقع می توان به این برنامه هم به عنوان برنامه ای موفق در تلویزیون اشاره کرد که متاسفانه آنطور که باید، در معرض دید مخاطبان قرار ندارد. شاید زمان پخش این برنامه و اینکه از شبکه 4 پخش می شود، موجب شده تا از معرض  دید مخاطبان دور بماند. چرا که اصولا شبکه 4، بیشتر به پخش برنامه های علمی و فلسفی می پردازد و پخش برنامه ای با موضوع گفتگو با هنرپیشگان و سخن گفتن از موضوعات معنوی با انان، می تواند حرکت بدیع و  تازه ای باشد که اگر در سایر شبکه ها پخش می شد، بیشتر و بهتر دیده می شد.

"گفتگوی تنهایی" برنامه ای جذاب و اثرگذار است که باید در زمانی مناسبتر و در شبکه ای پربیننده تر پخش می شد. در این صورت حیطه اثرگذاری این برنامه به مراتب بیشتر می شد.

به طور کلی آنچه مشخص است اینکه برنامه های رمضان امسال، چنگی به دل مخاطب نمی زند و با عمل کرید ضعیف و افتی محسوس، نسبت به سالهای گذشته مواجه بوده است. شاید بتوان گفت تنها چیزی که انگیزه روشن کردن تلویزیون را به مخاطبان می دهد، بازیهای المپیک و مدالهای رنگارنگی است که شادابی و نشاط را به مردم داده است. که به غیر از این، موضوع نشاط آوری دیده نمی شود. مسلما با چنین روندی نمی توان به رقابت و از میدان در کردن رسانه هایی فکر کرد، که بسیار بهتر و قویتر از رسانه ما عمل می کنند و برای تولید و ساخت برنامه های خود با برنامه ریزی عمل می کنند.